علم الحذیث : تنوع اصطلاحات حدیث

تنوع اصطلاحات حدیث :

حدیث از جهت سند و الفاظ متن، آن اتصال و انقطاع سند، تعداد ناقلین، اعتبار و عدم اعتبار آن و... دارای تقسیمات فراوانی است که هر کدام یک اصطلاح حدیثی را تشکیل میدهد . جلال الدین سیوطی، اصطلاحات حدیثی را در ۶۵ مورد شمارش نموده است. (1) حازمی از علمای اهل سنت، در کتاب العجاله و صبحی صالح در کتاب علوم الحدیث و مصطلحه و محمد عجاج خطیب در کتاب اصول الحدیث، اصطلاحات حدیثی را بالغ بر صد نوع می‌شمارند.

شهید ثانی در ذکر آنها به ۳۰ قسم اکتفا نموده. مامقانی آنها را تا حدود صد مورد می‌داند که البته هر کدام نیز دارای تقسیماتی هستند معانی این اصطلاحات گر چه در نزد فریقین (شیعه و اهل سنت) که اغلب موارد یکسان است لکن در موارد زیادی تأسیس آنها و تقسیم‌بندی، آنها نزد اهل سنت و برای شناخت احادیث آنها بوده است.

چون آنها بعد از رحلت پیامبر(ص) غالباً مرجعی برای تشخیص احادیث مقبول و غیر مقبول نداشته‌اند و لکن شیعه اثنی عشریه تا نیمه قرن سوم هجری از نعمت گرانقدر ائمه اطهار بر خوردار بوده و با كمك آنها غالب احاديث صحيح را از غیر صحیح باز می شناخته لکن امروزه شیعه نیز برای شناخت از احادیث خود را نیازمند علوم الحدیث و معیارهای شناخت حدیث و اصطلاحات حدیثی می‌داند.

--------------------------------------------------------

1- تدریب الراوی . ص 14
2- الرعایه فی علم الدرایه ص 45
3- مقباس الهدایه فی علم الدرایه 1-47
---------------------------------------------------------------------------

کتاب علم الحدیث مودب . ص 11