اثر
اثر در لغت به معني نتيجه و بازمانده شي ء و علامت و روايت نمودن آمده است و
گفته شده : اثرت الحديث، يعني حديث را روايت نمودم ؛
و در اصطلاح گروهي از محدّثين شيعه، اعم از حديث و خبر دانسته شده و شامل کلام غيرمعصوم نيز شده مانند: مامقاني که مي گويد « اّنه اعمّ من الخبر و الحديث مطلقا »
او پس از ذکر اقوال ديگر، قول اول را که همان عموميت اثر است، برمي گزيند (1 )و شهيد ثاني نيز آن را بهتر مي داند (٢)؛ ولي در نزد غالب محدثين اهل سنت، مانند صبحي صالح و دکتر عجاج و ... به نظر مي آيد که اثر، مرادف خبر و حديث شناخته شده است .
صبحي صالح مي گويد : فهو مرادف للخبر و السّنة و الحديث »(3)
عدّه اي نيز اثر را شامل کلام غيرمعصوم دانسته لذا کتاب طحاوي با عنوان شرح معاني الآثار ، شامل اخبار غيرمعصوم است. برخي نيز اصطلاح اثر را بر حديث موقوف، اطلاق نمود ه اند (4)
عدّه اي نيز بين اثر و حديث چنين فرق گذاشته اند که حديث هر آن چيزي است که از پيامبر رسيده و اثر هر آن چيزي است که از امام معصوم صحابي رسيده و خبر اعم از آن دو مي باشد.(5)
----------------------------------------------------------------------
.1 مقباس الهداية، ج ۱، ص ۶۴ و ۶۵
. 2. الرعاية فی علم الدراية، ص ۵۰
. 3. علوم الحديث و مصطلحه، ص ۱۲۱ و ۱۲۲
. 4. اصول الحديث، علومه و مصطلحه، دکتر عجاج، ص ۲۸
. 5. مقباس الهداية، ج ۱، ص ۶۵
