نزول قرآن . گستره موضوع (3)
آيا بر اساس اعتقاد عدهاى از عالمان اهل سنت، حروف ديگرى كه قرآن بر آنها نازل شده ولى بر اساس آنها كتابت نشده، نسخ شدهاند؟
آيا مىتوان سخن طحاوى، عالم قرن سوم اهل سنت را پذيرفت؟ آنجا كه مىگويد: سبعة احرف مخصوص نخستين روزهاى نزول قرآن بوده كه با هدف عجز مردم از قرائت قرآن نازل شده است؛ سپس در ادامۀ نزول، به علت رفع ضرورت نزول قرآن، نزول واحد بوده و آيات نازلشده بر هفت حرف قبلى نيز به يك حرف بازگشتهاند. (1)
چگونه است كه در روايات شيعه، حديث صحيحى از پيامبر اكرم (صلّى اللّه عليه و آله) با تعبير «نزول قرآن بر هفت حرف» وجود ندارد؟ چرا در كتب اربعه شيعه روايتى بر نزول قرآن بر سبعة احرف، حتى از ساير معصومين عليهم السّلام موجود نيست؟
آيا در ميان علماى شيعه كسى هست كه اين حديث را پذيرفته باشد؟ چگونه مىتوان چنين روايتى را با روايت امام صادق عليه السّلام مبنى بر تكذيب نزول قرآن بر هفت حرف، جمع نمود؟
آيا اختلاف در قرآن كه در روزهاى نخستين مجاز شمرده شده بود، به نقمتى در جايگاه نعمت تبديل نشد؟ چرا عثمان، اختلاف در قرائات را كه از طرف پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بر اساس برخى از روايات، براى تسهيل امت بوده، به قرائت واحد تبديل كرده مردم را بدان ملزم ساخت؟
آيا اساسا امت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه امتى فصيح بودهاند، از قرائت بر حرف واحد عاجز بودهاند كه به منظور آسانگيرى بر آنان، قرآن بر هفت حرف نازل شد؟ آيا در ميان اهل سنت، صاحب نظرى هست كه حديث مذكور را در مورد الفاظ قرآن نپذيرفته باشد؟
در ميان علماى متأخر اهل سنت، كسى به نقد و بررسى سندى حديث سبعة احرف پرداخته است؟ آيا هيچيك از آنان برسند اين حديث خرده گرفتهاند؟ آيا اساسا حديث سبعة احرف، متواتر است يا تواتر آن در طبقۀ اول، نزد بزرگانى از اهل سنت ثابت نشده و خبر واحد مىباشد؟
آيا امكان ندارد كه روايت سبعة احرف از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله روايت نشده باشد و برخى از تابعين براى تقديس عمل صحابه در توجيه قرائات، چنين حديثى را به پيامبر نسبت داده و در رواج و توسعه آن همت گماردهاند؟
آيا امكان ندارد، ضمن مردود بودن روايت نزول قرآن بر احرف سبعة، روايت نزاع بين عمر و هشام بن حكيم در نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در ارتباط با قرائت سورۀ فرقان درست باشد كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ضمن حلّ اختلاف، قرائت صحيح را بيان نموده است؟
آيا مىتوان پذيرفت كه سرآغاز اختلاف قرائات، اختلاف در نزول بوده است؟ آيا با وجود نهى از كتابت و حتّى نقل حديث در قرن اول، نزد اهل سنت، چگونه حديث سبعة احرف به عنوان حديث متواتر وانمود شده است؟
و با توجه به اين كه برخى از صاحبان جوامع حديثى در ضبط احاديث، ناگزير از نقل به معنا بودهاند، اين احتمال وجود ندارد كه حديث سبعة احرف با وجود تفاوتهاى فراوان در متن آن، از نقل به معنا مصون نمانده است؟ آيا حديث سبعة احرف از تفرّدات عمر نيست ؟
--------------------------------------------------
(1) مشكل الآثار، ج 4، ص 191.
