يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا :
از دیگر توصیف های خاص در مورد جهان آخرت تعبیر: «يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا»؛ روزى كه «روح» و «ملائكه» در يك صف مى ايستند (1). از قیامت به عنوان روزی که در آن روز فرشته روح و ملائکه در یک صف قیام می کنند ، یاد می شود. «صَفًّا» یعنی گویی همه در یک صف ایستاده و آماده شهادت دادن هستند.
خداوند در ادامه می فرماید : « لا يَتَكَلَّمُونَ إِلاَّ مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمان وَ قالَ صَوابا»؛ هيچ يك، جز به اذن خداوند رحمان، سخن نمى گويند، و (آن گاه كه مى گويند) درست مى گويند ؛ یعنی آن ها در هنگام شهادت دادن واقعیت ها را می گویند و کم و زیادی در آن نیست، پنهان کردن و اجمالی در آن نیست.
منظور از روح در این آیه شریفه چیست؟ ابتدا از روح یاده شده است. برخی گفته اند مقصود از روح یکی از فرشتگان مقرب درگاه الهی است، فرشته ای که از سایرین بالاتر است و جایگاه والاتری دارد و از جبرائیل امین نیز برتر است.
عده ای معتقدند روح همان بوده که با امامان و معصومین همراه است و جایگاه بسیار متعالی دارد.
عده ای معتقدند که روح منظور خود جبرائیل است و جبرائیل نام های متفاوتی دارد.
عده ای دیگر معتقدند منظور از روح که در قیامت بر پا می خیزد و در قیامت شهادت می دهد ، ارواح انسان هاست قبل از اینکه روح به بدن در قبر ملحق شود در آنجا شهادت می دهد.
برخی از مفسران معتقدند منظور از روح مخلوق با عظمتی است غیر از انسانها و فرشتگان.
عده ای نیز می گویند مقصود از روح قرآن عظیم است و قرآن که کتاب آسمانی است شهادت خواهد داد. (2) احتمال بهتر همان احتمال اول است که حضرت آیه الله مکارم شیرازی نیز در تفسیر پیام قرآن نیز آن را پذیرفته اند که منظور از روح یک فرشته مقرب الهی است که حتی از جبرائیل نیز برتر و بالاتر است. (3)
در حدیثی از امام صادق داریم که: هو ملک اعظم من جبرائیل و میکائیل ، او یک ملک و فرشته بزرگی است که جایگاه او از سایر فرشتگان بالاتر است. (4)به همین جهت مسئولیت شهادت در قیامت ابتدا بر عهده اوست.
----------------------------------------------------------------------
1- نبأ، 38
2- مجمع البیان . ج 10 ص 647 .
3- پیام قرآن .ج 5 ص 99 .
4- تفسیر الصافی، ج5، ص 354 ؛ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السلام ج 25 ص 47
_14.jpg)
