• العربية
  • English
  • فارسی
 
امام زمان (عج) (دعای فراوان) :

برای تعجیل فَرَج زیاد دعا کنید، زیرا همین دعا کردن، فَرَج و گشایش شماست.

   
 
 
 

متن
حروف هفتگانه قرآن از نگاه امام خمینی

حروف هفتگانه قرآن از نگاه امام خمینی

چکیده
حدیث «نزول قرآن بر هفت حرف » تفسیرهای فراوانی پیدا کرده است. به نظر می رسد، بدیعترین تفسیر از آن حضرت امام خمینی است. وی احتمال داده است که مراد از آن، مراتب هفتگانه نزول قرآن باشد که عبارتند از:حضرت علمیه، حضرت اعیان، حضرت اقلام، حضرت الواح، حضرت مثال، حس مشترک و شهادت مطلقه.

کلید واژه ها: سبعة احرف، نزول قرآن، بطون قرآن.

صحیفه مبین، شماره 50 , مؤدب، سید رضا .

عتبارسنجی صدوری و بررسی فقه الحدیثی حدیث لعن امت

اعتبارسنجی صدوری و بررسی فقه الحدیثی حدیث لعن امت

چکیده:
احادیث لعن امت از روایات باب أشراط الساعه است که در آن‌ها، لعن شدن نسل‌های اولیۀ امت اسلامی توسط نسل‌های بعدی، از اسباب گرفتاری مسلمانان به بلاهای آخرالزمان معرفی شده است. روایات یادشده غالباً توسط شیخ صدوق و شیخ طوسی نقل شده است که شیوخ حدیثی غیر امامی نیز داشته‌اند. با توجه به شباهت لفظی و سندی احادیث لعن امت در کتب شیعه و اهل سنت، احتمال منتقله بودن روایات یادشده از منابع اهل سنت به منابع شیعه وجود دارد. بعضی از علمای اهل سنت، به سبب عدم اعتقاد امامیه بر عدالت همۀ صحابه از سویی و لعن نمودن برخی از صحابه از سوی دیگر، بر آن‌ها خرده گرفته‌ و به حدیث لعن امت استناد کرده‌اند، درحالی‌که تمام اسناد و طرق حدیث لعن امت، به نظر محدثین ضعیف است. در صورت قبول ارتباط بین لعن امت و آخرالزمان، حدیث لعن امت، می‌تواند بر لعن شدن علی، توسط بنی‌امیه و خوارج و نواصب دلالت داشته باشد.

واژه‌های کلیدی: لعن امت، حدیث لعن، أشراط الساعه، آخرالزمان.

سید رضا مؤدب ، کامران اویسی
حدیث پژوهی شماره ۱۵ . بهارو تابستان ۱۳۹۵

بررسی حل تعارض آیات ذکرِ ناظر به آرامش

بررسی حل تعارض آیات ذکرِ ناظر به آرامش

چکیده:
آرامش، یکی از مفاهیم کلیدی در زندگی بشر است. قرآن کریم، در آیه 28 رعد ذکر خدا را به عنوان علت انحصاری آرامش دل‌ها معرفی می‌کند، اما در آیاتی دیگر ذکر خدا ، عامل وجل و ترس از خداوند متعال معرفی شده است؛ مانند آیات «الَّذِینَ إ‌ِذَا ذُکِرَ اللَّهُ وَ جلَتْ قُلُوبُهُمْ» و «تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَ بَّهُمْ». در نگاه نخست، این آیات، ناسازگار به نظر می‌رسند. برای جمع میان این آیات و رفع تعارض، راهکارهای گوناگونی توسط مفسران ارائه شده است. مقاله حاضر در سایه بررسی مفاهیم قرآنی ناظر بر آرامش؛ یعنی سکینت، اطمینان قلبی و أمنه، به ارائه راهکاری جدید در این زمینه پرداخته است. نتیجه اینکه هر کدام از این مفاهیم، بار معنایی خاص خود را دارند. سکینت و اطمینان قلبی، به معنای آرامش روحی بوده و با آرامش متعارف (آرامش روانی) تفاوت دارد. با توجه به این نکته مهم، ناسازگاری اولیه آیات، از میان برداشته می‌شود.

واژه‌های کلیدی: آیه 28 رعد، آیه 2 انفال، آیه 35 حج، آیه 23 زمر، اطمینان قلبی .

مهرداد ویس کرمی . استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی لرستان
سیدرضا مؤدب . استاد دانشگاه قم .

مطالعات تفسیری . شماره ۲۱ - ( بهار ۱۳۹۴ )

تحليل و نقد ديدگاه سباستين گانتر در خصوص «النبي الامي» از منظر مفسران معاصر شيعه

تحليل و نقد ديدگاه سباستين گانتر در خصوص «النبي الامي» از منظر مفسران معاصر شيعه

نویسندگان: مودب سيدرضا, موسوي مقدم سيدمحمد

چکیده:

حضرت محمد (ص)، پيامبر اسلام در قرآن با عنوان «النبي الامي» معرفي شده است. فهم صحيح عبارت «النبي الامي» باوري قرآني و اسلامي درباره پيامبر اسلام (ص) همواره برهاني اساسي براي مسلمانان در دفاع از اسلامي بوده است. درس ناخواندگي ايشان اعتقاي ثابت و آيتي استنثايي و ممتاز بر صحت نبوتش مورد اجماع و اتفاق نظر همه مسلمانان بوده است که گزارش هاي تاريخي و احاديث اسلامي نيز تاييد مي نمايد. ضمن اين که خاورشناسان نيز که با ديده انتقاد به تاريخ اسلامي مي نگرند، بر اين امر معترف اند که کوچک ترين نشانه اي بر سابقه خواندن و نوشتن رسول اکرم (ص) نيافته اند. اين مقاله بر آن است که ضمن تحليل و بررسي تاريخي، روايي و لغوي اصطلاح «امي»، به نقد انديشه هاي آقاي گانتر در خصوص اين اصطلاح پرداخته و مفهوم «درس ناخوانده» را به معناي صحيح اصطلاح «امي» تقوت نمايد.

كليد واژه: نبي امي، پيامبر درس ناخوانده، امت، ام القري، اميون، خواندن و نوشتن، قلم، اساطير الاولين، املا، خاورشناسان، سده هاي ميانه

پژوهش ديني : پاييز 1386 , دوره - , شماره 15

ذهبي و تفاسير اماميه

ذهبي و تفاسير اماميه

چکیده:
محمد حسين ذهبي از جمله عالمان اهل سنت است كه در اثر خود به نام التفسير و المفسرون به بررسي تفسير و روش هاي آن به همراه معرفي تعدادي از كتاب هاي تفسيري فرق اسلامي پرداخته است كه بررسي تفاسير روايي اماميه و تعيين منزلت روايات تفسيري امامان معصوم عليهم السلام از آن جمله است. او بر آن است كه در روايات تفسيري اماميه، جعل و دس فراوان راه پيدا كرده و روايات تحريف از اين نوع است. روايات امامان معصوم شيعه، اعتبار ويژه اي ندارند و همانند ديگر سخنان و آثار تابعان است به باور او ذهبي در تقسيم بندي خود از روش هاي تفسيري، تفاسير روايي اماميه را از اقسام باطل مي داند و بر آن است كه روايات تفسيري بطني آيات هم بي اعتبار و تنها براي اثبات ولايت امامان اماميه به كارگرفته شده است. در مقاله حاضر ديدگاه هاي ذهبي در خصوص موارد مذكور مورد نقد و بررسي واقع شده و نادرستي آن ها بيان گرديده است.

كليد واژه: روايات تفسيري، روايات بطني، تفسير ممدوح و مذموم، روايات تحريف

مودب سيدرضا . دانشگاه قم

الهيات و معارف اسلامي (مطالعات اسلامي ) : زمستان 1385 , دوره - , شماره 74 (ويژه علوم قرآن و حديث)

روش تفسيري امام خميني (ره) و تاثير آن در گسترش تفسير عرفاني شيعه

روش تفسيري امام خميني (ره) و تاثير آن در گسترش تفسير عرفاني شيعه

چکیده :
امام خميني، از عالمان بزرگ شيعه در دوره معاصر و از مفسران عرفاني قرآن به شمار مي رود. در اين مقاله به بررسي روش تفسيري امام خميني مي پردازيم. به نظر مي رسد، وي در تفسير قرآن، داراي روش «عرفاني» است بهترين شيوه را در فهم قرآن و تبيين معاني بلند آن، برداشت هاي عرفاني ـ اخلاقي مي داند. به نظر امام خميني، دريافت لطايف عرفاني، هدف اساسي هر تفسيري مي بايد قرار بگيرد. وي با پايبندي بر روش عرفاني، سبب گسترش تفسير عرفاني شيعه و توجه بيشتر عالمان شيعه بر تفسير عرفاني شده است.

کليدواژگان:
تفسير ، روش تفسيري ، تفاسير عرفاني و رمزي شيعه ، لطايف عرفاني ، تفسير به راي ، باطن و لوازم كلام

فصلنامه شيعه شناسي ، سال چهارم، شماره 15 . دكتر سيدرضا مؤدب،

روش تفسیر عرفانی با تکیه بر آثار امام خمینی

روش تفسیر عرفانی با تکیه بر آثار امام خمینی

چکیده
یکی از روش های تفسیر قرآن، روش عرفانی آیات است. امام خمینی در آثار خود نشان داده اند که به این روش در تفسیر قرآن اهتمام دارند. ایشان در تفسیر قرآن سعی دارند، از آیات قرآن، نکات و لطایفی عرفانی برکشند. در این مقاله تلاش می شود با به دست دادن تعریف روشنی از این روش با تکیه بر بیانات ایشان و تبیین تمایز آن از تفسیر به رأی و نیز ذکر مواردی از تفسیر عرفانی وی درباره سوره حمد زوایای پنهان روش تفسیر عرفانی آشکار ساخته شود.

کلید واژها: تفسیر، روش تفسیری، تفسیر عرفانی، تفسیر رمزی، تفسیر به رأی، تفسیر باطنی.

سید رضا مودب . پژوهش نامه قرآن و حدیث 1382 پیش شماره 2.

نقد دیدگاه روش تفسیر قرآن به قرآن، قرانیان شیعه

نقد دیدگاه روش تفسیر قرآن به قرآن، قرانیان شیعه

چکیده: (۲۵۱۷۴ مشاهده)
قرآنیان نام یک جریان فکری است که با تکیه بر وحدت امت اسلامی‌ و شعار بازگشت به قرآن در سال‌های مشروطه و پس از آن، تحت تأثیر اندیشه‌های اصلاحی سید جمال‌الدین اسدآبادی و شیخ هادی نجم‌آبادی توسط یکی از شاگردان ایشان به نام سید اسدالله خرقانی شکل گرفت و به‌وسیله‌ی چهره‌های دیگری همچون: شریعت سنگلجی، یوسف شعار، برقعی، قلمداران و حسینی طباطبایی و...ادامه یافت. این گروه که قرآن را در بخش اعتقادات کافی و بی‌نیاز از سنت می‌دانند، روش تفسیری قرآن به قرآن را شاخص فهم قرآن ، قرار داده‌اند؛ اگرچه یکی از مهم ترین و معتبرترین روش های تفسیری ، تفسیر قرآن به قرآن می باشد ، لکن کاربرد این روش تفسیری از سوی ایشان در حوزه‏ی اعتقادت ، با نقدهایی همچون عدم فراگیری، ناهماهنگی و ضعف در نتیجه‌گیری همراه بوده است که در این پژوهش به‌ بررسی آن پرداخته شده است.

واژه‌های کلیدی: روش تفسیری قرآن به قرآن، قرآنیون شیعه، اسدالله خرقانی، آیات مشابه، روایت تفسیری.

علی تصدیقی شاهرضائی دانشجوی دکتری دانشگاه قم .
سید رضا مؤدب . استاد دانشگاه قم . پژوهش دینی . شماره ۲۹ - ( پاییز و زمستان ۱۳۹۳ )

بررسی شواهد منتقله بودن و نااستواری روایت خنده حام بن نوح در تفسیر مجمع‌البیان

بررسی شواهد منتقله بودن و نااستواری روایت خنده حام بن نوح در تفسیر مجمع‌البیان

چکیده :

نوشتار پیش رو پژوهشی است درباره یکی از مصادیق روایات معروف به "منتقله" که به مسأله خندیدن حام به پدرش نوح اختصاص دارد. اکثر دانشمندان اهل تسنن روایت خنده حام بن نوح را بدون تحلیل، نقل نموده‌اند. شیخ طبرسی گرچه روایت مورد بحث را نقل کرده اما به نظر می‌رسد آن را نپذیرفته است. علاوه بر بحث دلالی آن، که به سبب تسرّی گناه ادعایی حام بن نوح بر اولاد و نسل‌های بعدی وی، مخالف عدل الهی است؛ آنچه که در این خصوص مورد غفلت واقع شده است، ندرت نقل روایت خنده حام بن نوح در مصادر اولیه حدیثی شیعه و فراوانی آن در منابع اهل تسنن است؛ بلکه روایاتی نیز در کتب حدیثی شیعه و در مواردی در کتب اهل تسنن وجود دارد که مخالف آن است مانند حرمت شرب خمر در تمامی ‌شرایع، نفرین حام به سبب مجامعت با همسرش در کشتی. وجود نقل‌هایی مرسل یا با سند ضعیف، وجود انگیزه انتقام جویی از کنعانیان به عنوان اولاد حام از سوی یهودیان با جعل حدیث مذکور، ایجاد وهن در مذهب تشیع با ورود اسرائیلیات از سوی برخی راویان ضعیف، شباهت میان نقل تورات و روایت خنده حام بن نوح، مخالفت با عدل الهی و وجود رگه‌های تعصبات نژادی و قومی، منتقله بودن آن را از کتب عامه توسط امین الاسلام طبرسی محتمل می‌سازد. بنابراین روایت مورد بحث از امام ‌هادی(ع) صادر نشده است؛ بلکه به سبب اغراض سیاسی و تکیه بر سخنان امثال وهب بن منبه چنین نسبتی به ایشان داده شده است.

کلیدواژه‌های مقاله : حام، نوح، خنده، روایات منتقله، طبرسی، عدل، مجمع البیان.

نشریه : سفینه - ۵۳. کامران اویسی. سید رضا مؤدب

ضرورت تطبیق روایات بر یکدیگر

ضرورت تطبیق روایات بر یکدیگر

چکیده:

بدون شک، فهم و معرفت عمیق روایات نبوی و ائمه اطهار (ع) نقش مهمی در آگاهی بر فهم دین و شریعت اسلام دارد؛ لکن فهم برخی از آن روایات به ظاهر ناسازگار با یکدیگر و یا دستخوش تحریف و یا تصحیف مشکل است. به استناد کلام ائمه اطهار (ع)، این گروه از روایات، می باید بر یکدیگر تطبیق شوند. بدین جهت تردیدی نیست که تطبیق و عرضه آنها بر یکدیگر امری ضروری و لازم باشد تا به تبیین هم بپردازند و روابط آنها از جهت تخصیص و یا نسخ و بیان محکم و متشابه معین گردد و یا روایات مجعول و نادرست آنها آشکار شود.
در این پژوهش به تبیین روایات تطبیق و چگونگی عرضه و تطبیق آنها بر یکدیگر پرداخته شده و بیان شده است که روایات ناسازگار و مبهم، نخست می باید قرآن و سپس بر یکدیگر عرضه و تطبیق گردند تا فهم و مقصود آن از روایات و یا درستی و یا نادرستی آنها معین گردد روشن است که تطبیق و عرضه برای همه حدیث پژوهان ممکن بوده و هست و سودمندی های فراوان از آن حاصل شده است.

سید رضا مودب .

فصلنامه علمی-پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا 1380 شماره 40



 

مراکز همسو

انتشار محتوای این وبگاه تنها با ذکر منبع مجاز میباشد

X
Loading