• العربية
  • English
  • فارسی
 
امام جعفرصادق (علیه‌السلام) :

مَن ماتَ مِنكُم وَ هُوَ مُنتظِرٌ لِهذا الأََمرِ كان كَمَن هوُ مَعَ القائِمِ فی فُسطاطِه.
هر کس از شما که در حال انتظار ظهور حضرت مهدی(علیه‌السلام) از دنیا برود همچون کسی است که در خیمه و معیت آن حضرت در حال جهاد به سر می‌برد. (بحار، ج ٥٢، ص ١٢٦)

   
 
 
 

متن
نقد و بررسي ديدگاه مفسران در تفسير آيه "تبياناً لكُلِّ شَي ء" (نحل/ 89)

( نقد و بررسي ديدگاه مفسران در تفسير آيه "تبياناً لكُلِّ شَيء" (نحل/ 89 )
با تاکید بر جامعیت فطری و تربیتی قرآن

سيد رضا مؤدب . محمد رضا عزتي فردوئي .صمد اسمي قيه باشي
چكيده :
یکی از آیات چالش بر انگیز قرآن آیه 89 سوره نحل است. مفسران در تفسیر این آیه دیدگاه های
مختلفی را بیان کرده اند که عبارتند از: جامعیت علمی قرآن، جامعیت تشریعی مطلق قرآن،جامعیت تشریعی نسبی قرآن،جامعیت هدایتی قرآن، جامعیت قرآن به همراه سنت، و جامعیت قرآن ویژه معصومین. در این مقاله کوشش شده تا با روش توصیف و تحلیل محتوا، دیدگاه های مختلف درمورد جامعیت قرآن نقد و بررسی شود. حاصل پژوهش نشان داد که کلمه تبیان به معنای نهایت وضوح و روشنی بوده و مراد از عبارت "کل شیء"، معارف فطری است که ریشه در ضمیر انسان دارند و قرآن نیز به عنوان "ذکر" این معارف را یادآوری نموده تا اتمام حجت نماید. برخی روایات تفسیری آیه از باجری و تطبیق بوده به حقایقی فراتر از الفاظ قرآن اشاره دارد.
کلید واژه: تبیان، جامعیت علمی، قرآن، جامعیت فطری، جری، تطبیق.
دوفصلنامة پژوهش های تفسیر تطبیقی .دانشگاه قم: سال دوم شماره اول بهار و تابستان 1395 ، شماره پياپي 3

‏«نظام سازی» در نگاه تفسیری آیت الله خامنه ای (مدظلّه)‏

‏«نظام سازی» در نگاه تفسیری آیت الله خامنه ای (مدظلّه)‏

چكيده:

این نوشتار، جستاری است درباره «نظام‌سازی» در اندیشه تفسیری رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، که یکی از ارکان و مبانی عملی «دکترین انتظار» در دیدگاه ایشان است. در نگاه تفسیری آیت‌الله خامنه‌ای، روش انبیا در تحقق هدف دین، موعظه و منبر یا ارائه مکتب فکری و فلسفی نیست، چراکه آنها روش تربیت فردی است و نمی‌تواند با هدف انبیا که تربیت همه بشریت است، تناسب داشته باشد. رهبرمعظم انقلاب، با استفاده از نگاه کلان‌نگر به تفسیر که حاصل نگرش اجتماعی و تمدنی به قرآن کریم است، روش انبیا را، ایجاد محیط مناسب پرورش انسان‌ها می‌دانند که می‌تواند به‌صورت کلان، بشریت را تربیت و هدف دین را محقق سازد. این محیط با ایجاد بسترها، نظام‌ها، نهادها، سازوکارها و قوانین و مقررات لازم در عرصه‌های کلان جامعه فراهم می‌شود. فرایندی که این محیط را در این عرصه‌ها ایجاد می‌کند، «نظام‌سازی» است. آیه 25 سوره حدید و آیه 157 سوره اعراف در تفسیر رهبر معظم انقلاب شاهدی بر نظریه است. و نیز آیاتی از سوره حج که اقامه نماز، پرداخت زکات، امربه‌معروف و نهی از منکر را از امور نظام‌ساز معرفی می‌کنند.

کلیدواژه‌ها
نظام سازی؛ هدف دین؛ روش انبیاء؛ آیت الله خامنه ای

محمد عینی زاده (موحد) .داشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه قم
؛ سید رضا مودب .استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم
مجله مطالعات قران و حدیث دانشگاه امام صادق .

ضرورت استنباط «سبک زندگی» از قرآن

ضرورت استنباط «سبک زندگی» از قرآن

چکیده

«سبک زندگی» از موضوعات حیاتی و مهم اجتماعات بشری است و ابعاد مختلف زندگی بشر را پوشش می‌دهد. از دیگر سوی، هدف قرآن کریم هدایت بشر است و یکی از کلیدی‌ترین مؤلفه‌های هدایت، «سبک زندگی» است. جامعیت و جاودانگی قرآن اقتضا می‌کند آنچه بشر در مسیر رشد و کمال خود به آن نیاز دارد را بیان کرده باشد و چنین نیز هست. در قرآن کریم این قابلیت وجود دارد که برای زندگی تمامی انسان‌ها با سلیقه‌ها و شرایط گوناگون برنامه‌ای جامع ارائه کند و سعادت دنیا و آخرت آنها را تأمین کند. روشن است که در زمان ما بیش از هر زمان دیگری، بشریت تشنه چنین برنامه‌ای است. اینجاست که ضرورت «استنباط سبک زندگی از قرآن» آشکار می‌گردد که هدف از نگارش این مقاله، تأکید بر این مقوله و اثبات آن است. از این رو پس از بیان کلیات و مفهوم‌شناسی، با تمسک به دلایل عقلی و نقلی، این ضرورت به اثبات رسیده و در ادامه، آثار استنباط سبک زندگی از قرآن و ویژگی‌های تشریعات قرآنی تشریح شده است. در پایان نیز نمونه‌هایی از آموزه‌های قرآنی در حوزه سبک زندگی، ارائه شده تا جنبه کاربردی این بحث روشن‌تر گردد. نتیجه این مقاله آن است که قرآن کریم پاسخگوی تمامی نیازهای بشر در حوزه سبک زندگی در هر زمان و مکان است و استخراج روشمند این ظرفیت عظیم از قرآن، برای قرآن‌پژوهان و فرهیختگان یک ضرورت به حساب می‌آید.
کلیدواژه‌ها
استنباط؛ سبک زندگی؛ قرآن؛ شیوه زندگی کردن؛ اضطرار به وحی

پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن
مقاله 7، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 11، پاییز و زمستان 1396 .
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسندگان
سیدرضا مودب . استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم
ابراهیم رضایی آدریانی . عضو هیأت علمی جامعة المصطفی واحد اصفهان

خانواده وآسیب‌شناسی فهم روایات مربوط به آن

خانواده وآسیب‌شناسی فهم روایات مربوط به آن
مقاله 7، دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 9، بهار و تابستان 1396،
نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان
فاطمه وجدی سیس .دانشجوی دکتری دانشگاه معارف
؛ سید رضا مودب. استاد دانشگاه قم

چکیده
اسلام، آئین الهی و مقدسی است که برای خانواده اهمیت فراوان قائل است و آن را سنگ بنای مهم حیات اجتماعی می‌داند از این جهت، روایات فراوانی برای رشد و تعالی خانواده وارد شده است. آسیب شناسی فهم روایات نقش مهمی در تشخیص روایات صحیح از احادیث جعلی، تبیین روایات اسلامی و به تبع آن، استحکام بنیان خانواده بر پایه قوانین اسلام دارد. از سوی دیگر غفلت از این امر و عدم درک روشمند روایات، ممکن است سبب پذیرش روایات جعلی و یا تفسیر به رأی روایات صحیح می‌شود. مهمترین آسیبهای برخی از روایات مربوط به خانواده عبارتند از: مخالفت با قران کریم؛ غفلت از سیره عملی معصومین (علیهم السلام)؛ راهیابی برخی روایات جعلی در حوزه خانواده؛ ناآگاهی از جدیدترین یافته‌های قطعی علوم پزشکی و روانشناسی؛ افراط و تفریط در پذیرش روایات؛ بررسی حدیث فارغ از سبب صدور آن؛ اعتماد بر خرافات در پذیرش روایات؛ غفلت از هویت انسانی زن
کلیدواژه‌ها
فهم روایات؛ زن؛ خانواده؛ آسیب شناسی

الاحرف السبعه من منظار المستشرقین

الا حرف السعه من منظار المستشرقین
مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی
مقاله 9، دوره 57، شماره 2 - شماره پیاپی 1000062، تابستان 1385
دکتر سید رضا مودب

چکیده
اثارت بعض الروایات المتعلقة بنزول القرآن جدلا واسعا ، خاصة روایات التی توحی بنزول القرآن علی سبعة احرف ، حیث احرف ، حیث اصبح فهمها و استجلا معناها میدانا للصراع بین آرا المحققین من علماء الاسلام ، کما تعرض لها المستشرقون ایضا ، و توصلوا – علی ضوء روایات اهل سنة – الی نتیجة مفادها ان القرآن یشوبه الاضطراب.
هی ان القرآن لم ینزل علی سبعة احرف – کما یتوهم بعضهم – و انما هو قرآن واحد ، نزل الی حرف واحد ، من عند الواحد.

بررسی تطبیقی «آرامش روانی» در روان شناسی با «اطمینان قلبی» در قرآن کریم

بررسی تطبیقی «آرامش روانی» در روان شناسی با «اطمینان قلبی» در قرآن کریم

نویسنده: ویس کرمی، مهرداد؛ مؤدب، سید رضا؛

زمستان 1389 - شماره 4 مطالعات تفسیری

بررسی سیر شکل گیری علم روان شناسی و جایگزینی آن با «علم النفس فلسفی» و بررسی آیاتی از قرآن کریم که ناظر به اطمینان قلبی اند، گویای این است که اگرچه آرامش روانی در بهشت به اطمینان قلبی منحل می شود؛ اما گاهی انسان مومن در دنیا به دلیل شرایط نامساعد اجتماعی، در عین برخورداری از اطمینان قلبی، آرامش روانی مطلوبی ندارد. این نکته بیانگر آن است که نباید آرامش روانی، هدف جدی در تبلیغ دین باشد و شاد یا غمگین بودن، به عنوان اوصافی برای معرفی دین مبین اسلام مورد تاکید قرار گیرد وگرنه تفاوت جوهری دین اسلام با عرفان های کاذب، مواد مخدر و داروهای روان گردان برای توده مردم در ابهام خواهد ماند.

بررسی دانش تفسیری ویزه اهل بیت

بررسی دانش تفسیری ویزه اهل بیت
چکیده

قرآن کریم به عنوان آخرین کتاب آسمانی، رسالت هدایت نسل های بشر را به عهده دارد و اهل بیت(علیهم السلام) مخاطبان اصلی آن، مفسر و مبین آن هستند. تفسیر معصومین(علیهم السلام) به دلیل گستره و عمق معانی و ارتباط و اتصال آموزه های این خاندان به وحی، ویژه ایشان است به گونه ای که دیگران توانایی چنین فهم و تفسیری را ندارند و از ورود به این وادی ناتوانند. معرفت و تفسیر ویژه اهل بیت(علیهم السلام) شامل: درک مراد اصلی آیات، فهم دقیق و غیر قابل خطا از بطون قرآن، تأویل صحیح آیات متشابه، بیان مصادیق باطنی برای آیات و بیان امور غیبی است که تنها در انحصار معصومین است و دیگر مفسران به فراخور سطح علمی خود، به مراتبی از تفسیر دست یافته و از بیانات تفسیری اهل بیت برخوردارند. این مقاله با استناد به روایات تفسیری اهل بیت(علیهم السلام) و بیان نمونه هایی از آن، در صدد اثبات معرفت خاص اهل بیت(علیهم السلام) نسبت به قرآن و انحصار فهم کامل قرآن به ایشان است.

مطالعات تفسیری شماره 13 سال 1392 . سید رضا مودب استاد دانشگاه قم و سکینه اخوند دانشجوی دکتری دانشگاه معارف

اهم مبانی تفسیر قرآن از منظر مفسران شیعه

اهم مبانی تفسیر قرآن از منظر مفسران شیعه

مبانی تفسیر قرآن یکی از مهم ترین مباحث در حوزه علوم قرآنی به شمار می آید و پیوسته مورد توجه و اهتمام قرآن پژوهان و علاقه مندان به قرآن کریم بهویژه مفسران بزرگ شیعه بوده است. مقاله حاضر با هدف بررسی اهم مبانی و پیش فرض های مفسران قرآن در تفسیر تدوین شده است. در این پژوهش، سعی شده است که کامل ترین و اهم مبانی از منظر مفسران شیعه برگزیده شود و مورد تحلیل قرار گیرد. انواع مبانی تفسیر قرآن از منظر مفسران شیعه عبارتند از: قدسی بودن قرآن، نص و قرائت واحد قرآن، امکان و جواز تفسیر، حجیت ظهور قرآن، نیاز مخاطبان قرآن به تفسیر، ساختار چندمعنایی قرآن، زبان قرآن، منابع تفسیر قرآن، انسجام و پیوستگی آیات، و جامعیت قرآن که در این مقاله به اهم آنها که قدسی بودن قرآن، امکان و جواز تفسیر، ساختار چندمعنایی قرآن، زبان قرآن و انسجام و پیوستگی آیات می باشند، پرداخته می شود.

نویسنده: مؤدب، سید رضا؛ موسوی مقدم، سید محمد؛
مجله شیعه شناسی . زمستان 1388 - شماره 28 علمی-پژوهشی .

بررسی تطبیقی دیدگاه های تفسیری علامه مغنیه و دکتر زحیلی

بررسی تطبیقی دیدگاه های تفسیری علامه مغنیه و دکتر زحیلی
چکیده :
بررسیهای تطبیقی در مطالعات اسلامی به ویژه بین مذهب شیعه و اهل تسنن از مهم ترین روش های مطالعاتی در عصر حاضر به شمار میرود. در پژوهش های تطبیقی، مطالعه دیدگاه های تفسیری، موافقات و اختلافات قرآن پژوهان اهمیت به سزایی دارد. در این میان توجه به دیدگاه های قرآن پژوهی دو دانشمند قرآنی معاصر، علامه محمد جواد مغنیه و دکتر وهبه زحیلی از دو مدرسه لبنان و سوریه سزاوار و ارزنده است . اثر اختلاف مبنای ناشی از تفاوت مذهب شیعه و سنی در برداشت های تفسیری علامه مغنیه و دکتر زحیلی به ویژه در آیات فقهی و کلامی مشهود است .

واژه‌های کلیدی: کلید واژه­ها: تطبیقی، تفسیر، زحیلی، ‌ مغنیه.

مؤدب، سید رضا؛ استاد دانشگاه قم
اویسی، کامران؛ دانشجو دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم

پاییز 1394 - شماره 26 مجله حسنی .

بررسي دلالي روايات تحريف نما در کتاب کافي

عنوان مقاله: بررسي دلالي روايات تحريف نما در کتاب کافي

نویسندگان: مودب سيدرضا, حداديان عبدالرضا

چکیده:
روايات تحريف نما، ابهام در تاريخ تدوين قرآن كريم از نظر برخي، وجود رواياتي که درباره تشبيه رخدادهاي كلان امت اسلام به وقايع امت هاي پيشين است، و عدم يادكرد نام معصومان (ع) در الفاظ قرآن، مهم ترين عوامل پيدايش اذعان به تحريف قرآن به شمار مي روند. در اين ميان، انچه بيش از ساير عوامل قابل تامل و بررسي است، وجود رواياتي به ظاهر دال بر تحريف قرآن در ميان کتب گوناگون است که برخي از آن ها بيش از ساير منابع اهميت و اعتبار دارند.
اين پژوهش، بر ان است تا فارغ از بررسي هاي انجام شده سندي و اسنادي، به بررسي متني روايات مورد استفاده تحريف گرايان در كتاب کافي بپردازد. گام نخست اين مقاله به استخراج تمامي اين روايات به ظاهر مرتبط با تحريف که حدود هشتاد روايت از کتاب کافي است، اختصاص يافته و در ادامه محل نزاع در هر روايت تبيين شده و پس از نقد و بررسي دقيق و مستند تک تک اين روايات، دسته بندي نهايي ارايه شده است. شواهد درون متني، سياق روايات، قراين برون متني و سخنان دانشمندان اسلامي دست مايه ما در اين نقد و بررسي ها است.
در اين تحقيق معلوم مي شود كه مقصود مرحوم کليني از نقل هيچ يك از روايات ياد شده از كتاب كافي، بيان تحريف قرآن به زياده و يا نقصان نبوده است، از اين رو، ادعا و اتهام تحريف به ثقه الاسلام كليني باطل بوده و کتاب گران سنگ حديثي کافي روايتي دال بر تحريف قرآن ندارد.

كليد واژه: روايات تحريف نما، كليني، كافي، شيعه، تحريف قرآن

حديث پژوهي : پاييز و زمستان 1388 , دوره 1 , شماره 2 .



 

مراکز همسو

انتشار محتوای این وبگاه تنها با ذکر منبع مجاز میباشد

X
Loading