يادداشت

قبل از بررسى تواتر قراآت، نخست، ذكر چند نكته لازم است:
الف) معناى علم قرائت:
علم به كيفيت اداى كلمات قرآن و اختلاف آنهاست؛ يعنى اختلاف مربوط به حروف و كلمات و كيفيت اداى آنها.
ب) فرق قرائت، روايت، طريق:
قرائت: هر اختلافى كه منسوب به يكى از ائمه ده گانه باشد كه روات آن بر آن‏
__________________________________________________
(1) الكافى فى الاصول، ج 2، ص 630، ح 12.
نزول قرآن و رؤياى هفت حرف، ص: 189
اجماع دارند، قرائت نام دارد و صاحب آن امام ناميده مى‏شود؛ مانند قرائت عاصم.

11- لوامع التنزيل و سواطع التأويل‏
تأليف ابو القاسم رضوى لاهورى (م 1324 ق) و به زبان فارسى است. او از عالمان گرانقدر اماميه در قرن چهاردهم در قاره هند است. تفسير لاهورى، مبسوط و دربردارنده تمامى آيات قرآن و داراى سى مجلد براى سى جزء قرآن است.
__________________________________________________
(1). خرمشاهى، همان، ص 691.
(2). همان، ص 729.

او به شيوه كلامى، به بيان مباحث تفسيرى پرداخته و آيات مربوط به اعتقادات و كلام را مبسوطتر و در جهت دفاع از عقايد شيعه بررسى و تبيين كرده است.

معاد :
توصیف عام دیگری که در مورد قیامت بیان شد تعبیر و توصیف «معاد» می باشد؛ تعبیری که در چند آیه از آن یاد شده است. معاد از ریشه عود و به معنی بازگشت انسان ها به خدا و جهان آخرت هست؛ در گروهی از آیات قرآن از آن تعبیر استفاده شده و از بازگشت انسانها به قیامت با عبارت معاد یعنی بازگشت و یا بازگشت به حیات مجدد آمده است.

به گزارش خبرنگار مهر، دانشگاه قم غروب پنج‌شنبه میزبان یک رویداد مهم دانشجویی بود؛ جشنواره قرآن و عترت دانشجویی با مشارکت دانشجویانی از سراسر کشور برگزار شد و مراسم اختتامیه آن در مجتمع امین قم با حضور آیت الله سبحانی و وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و هم‌چنین معاونان وزارت علوم برگزار شد و نفرات برتر چند رشته قرآنی انتخاب و با لوح سپاسی تقدیر شدند.

با حضور مدير بخش قرآني وزارت علوم، تحقيقات و فناوري
سي‌وچهارمين جشنواره سراسري قرآن و عترت دانشجويان آغاز شد

سي‌وچهارمين دوره جشنواره سراسري قرآن و عترت دانشجويان صبح امروز با حضور ۴۵۰ نخبه قرآني از دانشگاه‌هاي سراسر كشور به ميزباني دانشگاه قم آغاز شد.

​به گزارش ايسنا، سي‌وچهارمين جشنواره سراسري قرآن و عترت دانشجويان كشور با حضور ۴۵۰ مهمان از دانشگاه‌ها و موسسات غير انتفاعي سراسر كشور در ۳۴ رشته در بخش‌هاي آوايي، معارفي، هنري، ادبي، پژوهشي و فناوري صبح امروز در دانشگاه قم آغاز شد.

علماى شيعه، آن متفكران برجسته، آن مفاخر جهان تشيع، از شيخ كلينى و شيخ صدوق تا شخصيت گرانقدر قرن چهاردهم، حضرت امام خمينى، هركدام در راستاى تبيين احكام نورانى اسلام چه مجاهدتها كه نموده‏اند، تا مكتب تشيع امروزه به امانت در اختيار ما قرار گفته است. آن عالمان بزرگ در علم كلام، تفسير، فقه، اصول و ... آثار برجسته‏اى را فراهم آورده‏اند و در مورد قرآن و عظمت آن به بحث‏هاى فراوان پرداخته‏اند كه از جمله آن مباحث، موضوع اعجاز قرآن است.

5. اجتهاد قرّا
از ديگر علل پيدايش قراآت، اجتهاد قرّا بود. زيرا عريانى حروف و كلمات از نقطه و اعراب، زمينه را براى اجتهاد قرا فراهم آورد؛ اجتهادى كه در برخى از موارد بر اساس حجت و دليل و در جهت ايجاد تناسب لفظ با معناى آيه بود، و گاه خالى از حجت مقبول. از جمله آنان، قارى معروف، ابن شنبوذ است كه در مورد او گفته شده كه قرائت وى بر اساس هر آنچه بود كه به نظر او صحيح مى‏رسيد؛ گر چه بر خلاف رسم الخط عثمانى باشد. «1» ابى بكر ابن معتصم نيز از قراآت، آن را اختيار مى‏نمود كه به نظرش صحيح مى‏رسيد؛ گر چه با نقل و رسم الخط، مخالف باشد.

8- مدارك التنزيل و حقائق التأويل‏
تأليف عبد الله بن احمد بن محمود نسفى از عالمان قرن هفتم و به زبان عربى است.
نسفى از متكلمان اشعرى‏مذهب است كه به نقد عقايد معتزله مى‏پردازد، لذا تفسير خود را با هدف نقد و بررسى ديدگاه‏هاى زمخشرى در تفسير كشاف، تدوين كرده است. او در مواردى به مباحث فقهى حنفى و بلاغى پرداخته و آيات مربوط به مباحث اعتقادى و كلامى را مبسوطتر بحث و بررسى قرار كرده است.

توصیف عام از قیامت در قرآن :
در تعدادی از آیات قرآن، توصیف عام و کلی از قیامت شده که بیانگر وصف عامی برای قیامت مانند احیاء موتی، معاد و نشر می باشد. در برابر توصیف های خاص که در آنها از روز خاصی در قیامت، یاد شده است، مانند: یوم الحشر ، یوم الحساب و... شامل موارد ذیل است :
احیا ء موتی :

حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌محمد حکیمیان، رئیس پژوهشگاه حوزه و دانشگاه امروز ۲۷ شهریورماه در مراسم رونمایی از درسنامه‌های علوم قرآن و حدیث در دانشگاه آزاد اسلامی قم گفت: قرآن کلامی است که انسان کامل و اشرف مخلوقات یعنی پیامبر(ص) هم طاقت شنیدن آن را ندارد؛ این چه کلامی است که از محمد شروع شده و امروز در میان میلیاردها انسان وجود دارد و در جان ده‌ها هزار جوان لبنانی اثر گذاشته و کاری کردند که ارتش‌های چندین کشور عربی نتوانستند انجام دهند.