يادداشت

2. تفسير: كلمه تفسير از ريشه لغوى فسر و هم‌ معنى با سفر، به معنى پرده‌بردارى و كشف مراد و مقصود گوينده و توضيح مراد خداوند متعال از كتاب او و يا بيان معانى آيات قرآن و كشف مقصود و مضمون آنها است.

در تفسير هم به مراد و مقصود متكلم و هم بر متن آيات، توجه مى‌شود و فهم و درك، نخستين مرحله تفسير و سپس تبيين و توضيح و ارائه آنها، مرحله ديگر آن خواهد بود كه همراه با كشف و پرده‌بردارى است؛

فصل در اشاره به بعضى قواى باطنيه است‏

بدان كه خداوند تبارك و تعالى به يد قدرت و حكمتش در عالم غيب و باطن نفس قوايى خلق فرموده داراى منافع بيشمار و آنچه مورد بحث ما است در اين مورد سه قوّه است و آن «واهمه» و «غضبيه» و «شهويه» است.

و هر يك از اين قوا منافع كثيره دارند از براى حفظ نوع و شخص و تعمير دنيا و آخرت، كه علما ذكر كرده‏اند و اكنون ما را به آن احتياجى نيست. و آنچه لازم است در اين مقام تنبه دهم آن است كه اين سه قوّه سر چشمه تمام ملكات حسنه و سيّئه و منشأ تمام صور غيبيه ملكوتيه است.

علامه طباطبايى مفسر عاليقدر شيعه.(1)

علامه محمد حسين طباطبايى نيز در ذيل آيه شريفه هفت، سورۀ آل عمران در بحث محكم و متشابه قرآن و اين كه قرآن داراى مراتبى از معانى است، به حديث سبعة احرف اشاره مى‌نمايد و معتقد است كه حديث مذكور با توجه به ذيل آن مربوط به اقسام خطاب و انواع بيان است؛يعنى ربطى به الفاظ قرآن و قرائات آن ندارد.

مفهوم تفسیر و تفاوت آن با ترجمه

«فَسَرَ» در لغت به معنای روشن نمودن و آشکار ساختن است. از این‌رو، کلمه تفسیر از
باب تفعیل، بیانگر مبالغه در ایضاح و تبیین است. کلمه تفسیر غالباً برای اظهار معانی معقول به کار می‌رود چنان‌که خلیل بن احمد فراهیدی (د175ق)، مؤلف کهن‌ترین کتاب لغت، تفسیر را به معنای بیان و تفصیلِ کتاب دانسته است. راغب اصفهانی

رئیس دانشکده الهیات دانشگاه قم؛

بعد از حوزه علمیه، سنگین‌ترین وظایف معارفی بر عهده دانشکده الهیات است
رئیس دانشکده الهیات دانشگاه قم با بیان اینکه دانشکده‌های الهیات با ظرفیت بالای ۵۰۰ نفر هیئت علمی، نقش بسیار مهمی در گسترش معارف دینی کشور ایفا می‌کنند، عنوان کرد: سه وظیفه اصلی دانشگاه به فرمایش مقام معظم رهبری، تربیت عالم، تولید علم و جهت‌دهی به تربیت عالم و تولید علم است که از مهم‌ترین دانشکده‌ها در تحقق این اهداف دانشکده‌های الهیات کشور هستند و سنگین‌ترین وظایف معارفی بعد از حوزه‌های علمیه بر دوش آن‌هاست.

بندگی کن تاکه سلطانت کنند

تن رها کن تا همه جانت کنند

سر بنه در کف، برو در کوى دوست

تا چو اسماعیل، قربانت کنند

بگذر از فرزند و مال و جان خویش

تا خلیل الله دورانت کنند

عید قربان عید نور و بندگیست

عید انسانیت و بالندگیست

عید آزادی ز قید و بند جان

از تعلق ها رها تا بی نشان

بهر قربانی به قربانگاه دوست

خوشا آنان که با حق آشنایند

مطیع محض فرمان خدایند

چو ابراهیم اسماعیل خود را

فدای امرِ الله می نمایند

ايقاظ ايمانى‏ :

بدان كه ربوبيّت حق تعالى- جلّ شأنه- از عالميان بر دو گونه است:

يكى «ربوبيّت عامّه» كه تمام موجودات عالم در آن شركت دارند؛ و آن تربيتهاى تكوينى است كه هر موجودى را از حدّ نقص به كمال لايق خود در تحت تصرّف ربوبيّت مى‏رساند؛ و تمام ترقّيات طبيعيّه و جوهريّه و حركات و تطوّرات ذاتيّه و عرضيّه در تحت تصرّفات ربوبيّت واقع شود؛

و بالجمله، از منزلِ مادّة الموادّ و هيولاى اولى تا منزل حيوانيت و حصول قواى جسمانيّه و روحانيّه حيوانيّه، تربيت تكوينى، و هر يك از آنها شهادت دهند به اينكه اللَّه- جلّ جلاله- ربّى.

15 - اجمال و تبيين در آيات، به شكلى كه برخى از آيات مجمل و بقيه به تبيين آنها پرداخته است. مانند، اجمال در آيات ذيل:

الف: {/و اللّيْلِ إِذا عسْعس/}{ كه به علت اشتراك فعل «عسعس» در معنى روى نمودن و پشت كردن، آيه مجمل شده است.

ب: {/و ترْغبُون أنْ تنْكِحُوهُنّ/}{. كه به جهت حذف حرف «فى» و يا حرف «عن» معنى آن مجمل شده است.

ج: {/إِليْهِ يصْعدُ الْكلِمُ الطّيِّبُ و الْعملُ الصّالِحُ يرْفعُهُ/}{. كه به علت اختلاف در مرجع ضمير در كلمه «يرفعه» كه آيا به اللّه برمى‏گردد يا به عمل.
و مثال تبيين مانند آيات ذيل:

يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوث :

از دیگر توصیف های خاص در مورد جهان آخرت تعبیر: «يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوث» است ‏؛ روزى كه مردم مانند پروانه‏هاى پراكنده خواهند بود . (1)

فراش مانند پروانه هایی است که از هر طرف حرکت می کنند، در واقع این تعبیر نشان از حادثه ای سخت دارد که در آن روز وضع انسان ها چنین خواهد بود ؛ تعبیر یاد شده ، نشان دهنده ی اضطراب انسان گنهکار است. مشابه این تعبیر در سوره قمر آمده که خداوند می فرماید: «كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ»؛ همچون ملخهاى پراكنده ‏. (2)

امام خمینی از دیدگاه مقام معظم رهبری

قدرت اللّه بهرامی ( کـارشناس ارشـد عـلوم سیاسی)

مقدمه

یکی از برترین چهره هایی که تاریخ بشریت به خوددیده، شخصیت متعالی امام خمینی (س) است. او با قیامش علیه ظلمت ها، بعثت انبیا و امامت اوصیا را در خاطره ها زنده کرد. با پایـمردی آن یگانه دوران انقلابی به وجـود آمـدکه «اعجاز قرن” امیده شد. ۱