يادداشت

9 - تفسير نمونه

تأليف آيت اللّه ناصر مكارم شيرازى كه به يارى جمعى از فضلاى حوزۀ علميۀ قم و به زبان فارسى نگاشته شده است، البته به زبان عربى، اردو و انگليسى نيز ترجمه شده و شامل تمامى آيات قرآن است.

مكارم شيرازى از عالمان معاصر شيعه و صاحب تفسير پيام قرآن نيز مى‌باشد كه تفسير موضوعى است كه تاكنون بخشى از آن تدوين شده است.

تفسير نمونه از تفسيرهاى فارسى جامع است كه به روش ساده و نوين بوده و دربردارندۀ مباحث كلامى، تربيتى، اجتماعى، علمى و لغوى است.

امام رضا علیه السلام:

مَن كانَ يَومُ عاشوراءَ يَومَ مُصيبَتِهِ و حُزنِهِ و بُكائِهِ، يَجعَلُ اللّه‏ُ يَومَ القيامَةِ يَومَ فرحِهِ و سُرورِهِ؛

هر كه عاشورا روز مصيبت و اندوه و گريه‏ اش باشد، خداوند روز قيامت را روز شادى و سرورش مى ‏گرداند.

ميزان الحكمه، ح۱۳۰۱۱

پيامبر صلي الله عليه و آله : إنَّ لِقَتلِ الحُسَينِ حَرارَةً في قُلوبِ المُؤمِنينَ لاتَبرُدُ أبَدا ؛

پیامبر اکرم (صلّى اللّه علیه و آله) فرمود:

«براى شهادت حسین علیه السلام ، حرارت و گرمایى در دلهاى مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمی‌شود.»

(جامع احادیث الشیعه ، ج 12، ص 556)

رَیّان بن شَبیب، از محدثان مورد وثوق شیعه و از اصحاب امام رضا(ع) و امام جواد(ع) است.

ابن شبیب، در شهر قم اقامت کرد و محدثان آن شهر از او روایت نقل کرده‌اند. او از حضرت رضا(ع) روایاتی نقل کرده و مسائل صباح بن نصر هندی از امام رضا(ع) را جمع نموده است.

ابراهیم بن هاشم قمی پدر علی بن ابراهیم قمی صاحب کتاب تفسیر قمی از او روایت نقل کرده است. او همچنین از یونس بن عبدالرحمان نقل روایت نموده است.

مشهورترین روایت ریان، روایت معروف وی از امام رضا(ع) درباره ماه محرم و واقعه عاشورا و فضل و ثوابِ گریه و عزاداری برای امام حسین(ع) است. در این روایت آمده است:

مُباهله پیامبر(ص) با مسیحیان نجران، از رویدادهای صدر اسلام است که نشانه حقانیت دعوت پیامبر(ص) دانسته می‌شود. این واقعه همچنین بر فضیلت پیامبر(ص) و همراهان او در مباهله، یعنی امام علی(ع)، فاطمه(س) و حَسَنین(ع) دلالت دارد.

آیه ۶۱ سوره آل‌عمران از رویداد مباهله سخن گفته و به آیه مباهله شهرت دارد. شیعیان معتقدند در آیه مباهله، امام علی به منزلۀ نَفْس و جان پیامبر(ص) شمرده شده و از این‌رو این آیه را از فضایل امام علی(ع) می‌دانند. این واقعه در منابع شیعه و اهل‌سنت نقل شده است.

رهبر معظم انقلاب اسلامی

صبح امروز در دیدار فضلا، طلاب و مبلغین حوزه‌های علمیه، تبلیغ دین و اهداف دینی را مهم‌ترین وظیفه حوزه‌ها خواندند و با اشاره به لوازم تبلیغ موثر و به‌روز یعنی «شناخت مخاطب، شناخت آرایش حقیقی صحنه تبلیغات جهانی برای داشتن موضع تهاجمی و برخورداری از روحیه جهادی» تاکید کردند: نسل نوجوان و جوان در مقام صاحبان و سازندگان آینده کشور، باید مرکز توجه تبلیغات خلاقانه و متکی بر شیوه‌ها و ابزارهای نوین باشد.

عید غدیر :

عید غدیر (به عربی: عید الغدیر‎) ۱۸ ذی الحجه در تقویم قمری و از بزرگ‌ترین اعیاد شیعیان می‌باشد که در این روز برای جانشینی علی بن ابی طالب در مقام امامت پس از محمد پیامبر مسلمانان جشن گرفته می‌شود.

فصل در عزم است‏

منزل ديگر كه بعد از تفكر از براى انسان مجاهد پيش مى‏آيد، منزل «عزم» است. (و اين غير از «اراده» است كه شيخ الرئيس [1] در اشارات آن را اوّل درجات عارفين دانسته.)

بعضى از مشايخ ما، أطال اللّه عمره، مى‏فرمودند كه «عزم» جوهره انسانيت و ميزان امتياز انسان است، و تفاوت درجات انسان به تفاوت درجات عزم او است.

و عزمى كه مناسب با اين مقام است عبارت است از بنا گذارى و تصميم بر ترك معاصى، و فعل واجبات، و جبران آنچه از او فوت شده در ايام حيات، و بالاخره‏ عزم بر اينكه ظاهر و صورت
__________________________________________________

محقق بحرانى

فقيه محدث، شيخ يوسف بحرانى، (م 1186 ه‍. ق) صاحب تأليف ارزشمند الحدائق الناضرة في أحكام العترة الطاهرة، در كتاب الصلاة، در موضوع قرائت بيان مى‌دارد

كه اساس و عمده در روايات شيعه، آن است كه قرآن بر حرف واحد و داراى قرائت واحد است و مى‌گويد:

عمده همان است كه در اخبار ما رواياتى است كه تواتر قرائات را مردود مى‌داند.

زيرا ثقه الاسلام كلينى در كافى از امام باقر عليه السّلام نقل مى‌نمايد كه حضرت فرمود:

قرآن واحد و از نزد واحد نازل شده است و اختلاف از ناحيۀ روات است.

«زملكانى»

كمال الدين عبد الواحد بن عبد الكريم زملكانى (ت 651 هـ)، صاحب كتاب «البرهان الكاشف عن اعجاز القرآن» به بررسى اعجاز قرآن پرداخته است و در بخش نخست كتاب، اشاره به اقوال گذشتگان در اعجاز قرآن مى‏نمايد.

او پس از نقد آنها، بيان مى‏دارد كه اعجاز قرآن يا مربوط به كلمات آن و يا عوارض كلمات،

مانند حركات آن و يا به مدلول آن بازمى‏گردد و يا به تأليف و يا به امر خارج از قرآن برخواهد گشت.

وَ يَوْمَ تَشَقَّقُ السَّماءُ بِالْغَمامِ :

يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِراعاً :

تعبیر دیگری که در توصیف قیامت آمده عبارتی است که هم در مورد آسمان و هم در مورد زمین آمده و از شکافته و باز شدن آنها یاد شده است.

در سوره فرقان ، خداوند می فرماید: «وَ يَوْمَ تَشَقَّقُ السَّماءُ بِالْغَمامِ وَ نُزِّلَ الْمَلائِكَةُ تَنْزيلاً»؛ و (بخاطر آور) روزى را كه آسمان با ابرها شكافته مى‏شود، و فرشتگان نازل مى‏گردند . (1)