يادداشت

تعريف علم الدراية يا مصطلح الحديث

علم الدراية، دانشي است که از کيفيت حالات سند حديث و متن آن، چگونگي فراگرفتن
و آداب نقل حديث گفتوگو ميکند. بعضي از تعاريف ارايه شده، چنين است:

۱ شهيد ثـاني: «وهـو علـم يبحـث فيـه عـن مـتن الحـديث وطرقـه مـن صـحيحها
وسقيمها وعللها ومايحتاج إليه ليعرف المقبول منه والمردود». (1)

۲ شيخ بهائي: «علم الدراية، علم يبحث فيه عن سندالحديث ومتنه وکيفيّة تحمّله
وآداب نقله».(2)

.۳ سيوطي به نقل از ابن اکفاني: «علمالحديث الخاص بالدراية، علم يعـرف منـه
حقيقــة الروايــة وشــروطها وانواعهــا واحکامهــا وحــال الــرواة وشــروطهم واصــناف

تاریخ حدیث از نظر فریقین و آثار هر یک

حدیث که دومین منبع دین دانسته شده، از نظر چگونگی، زمان و مکان صدور، ادوار تدوین، کتابت و نشر آن و ... تاریخی پرفراز و نشیب دارد که آگاهی از آن _ هم‌‌سان خود حدیث _ مهم دانسته شده است؛
زیرا هر کس از تاریخ اسلام آگاهی داشته باشد، می‌‌داند که حدیث از زمان صدور تاکنون، دوران تلخ و شیرینی را طی کرده و با ناملایمات و مشکلات فراوان روبه‌‌رو شده است و تدوین و نشر آن در برخی از دوره‌‌ها، با مدافعان و مخالفان جدّی روبه‌‌رو گردیده و گرایش‌‌های ناهمگونی را به خود دیده است.

حجت‌الاسلام سید رضا مودب رئیس کمیسیون نخستین همایش ملی مرجعیت علمی قرآن کریم، اظهار داشت:

نخستین همایش ملی مرجعیت علمی قرآن کریم، نتیجه دو سال فکر، مطالعه و تحقیق جمعی از پژوهشگران متعهد است که اکنون به نقطه برگزاری آن نزدیک شده‌ایم.

وی با بیان اینکه تحقق این همایش یک افتخار ملی است، افزود: برگزاری این رویداد علمی مرهون تلاش حوزه علمیه قم و همراهی مدیران محترم پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن است؛ این تلاش گامی مؤثر در مسیر تحقق مرجعیت علمی قرآن برای علوم انسانی به شمار می‌رود.

بزرگداشت حادثه‌ی نوزدهم دی ۵۶ از دو نظر لازم و ضروری است:

اوّلاً از این نظر که روز نوزدهم دی سال ۵۶ یکی از قلّه‌های تاریخ کشور ما است؛ یعنی هر کسی در آینده به تاریخ کشور نگاه کند، یکی از برجسته‌ترین نقاط این تاریخ، همین روزی است که شما به مناسبت آن در اینجا اجتماع کرده‌اید؛ چون این روز بود که یک حرکت عظیمی را در کشور به راه انداخت و این حرکت عظیم به یک انقلاب عظیمی منتهی شد که دنیا را تکان داد، نقشه‌ی سیاسی دنیا را تغییر داد؛ [لذا] قلّه است.

حوزه/ رهبر انقلاب اسلامی حضور نیروهای اشغالگر آمریکایی در عراق را غیرقانونی و برخلاف منافع مردم و دولت عراق خواندند و تاکید کردند: قرائن و شواهد حاکی از تلاش آمریکایی‌ها برای تثبیت و گسترش حضور خود در عراق است که باید در مقابل این اشغالگری با جدیت ایستاد.

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی عصر امروز در دیدار آقای «محمد شیاع السودانی» نخست وزیر عراق با قدردانی از اقدامات خوب آقای السودانی در جهت آبادانی و امنیت گفتند: عراق هر مقدار که آبادتر و همراه با امنیت بیشتر باشد به نفع جمهوری اسلامی ایران نیز خواهد بود.

3- عَلِيٌّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ الْعَزِيزَ الْجَبَّارَ أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ كِتَابَهُ وَ هُوَ الصَّادِقُ الْبَارُّ فِيهِ خَبَرُكُمْ وَ خَبَرُ مَنْ قَبْلَكُمْ وَ خَبَرُ مَنْ بَعْدَكُمْ وَ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ لَوْ أَتَاكُمْ مَنْ يُخْبِرُكُمْ عَنْ ذَلِكَ لَتَعَجَّبْتُمْ.

مقصود از قواعد تفسیری

که از آن تعبیر به «ضوابط تفسیر» نیز می شود، کبرای قیاس یا حکم کلی است که به هنگام تفسیر، بر امور جزئی تطبیق داده می شود، مانند قاعده ارجاع متشابهات به محکمات» که برای فهم آیات متشابه از آن استفاده می شود. خالد بن عثمان در تعریف قواعد تفسیری می گوید:« هی الاحکام الکلیه التی یتوصل بها الی استنباط معانی القرآن » (1)

منزلت قواعد تفسیر در فهم آیات، همچون رابطة قواعد منطق با اندیشه و استدلال و قواعد اصول فقه در علم فقه است (2 )که موجب استواری تفسیر می شود و تطبیق و اجرای صحیح آنها سبب کشف مراد واقعی متن و کلام متکلم است؛

ایت الله سید عبدالحسین دستغیب شیرازی در ۱۸ آذر ۱۲۹۲ ـ ۱۰ محرم ۱۳۳۲ در شیراز متولد شد. درس را از مکتب خانه شروع کرد و با فراگیری قرآن و نصاب و خواندن چند کتاب منظوم و منثور فارسی دوره مکتب را پشت سر گذاشت. پس از آن شروع به تحصیل علوم اسلامی نمود و درسهای ابتدایی حوزه علمیه را نزد پدر خواند. پس از فوت پدرش، تحصیلات را در مدرسه خان شیراز ادامه داد و نزد اساتیدی همچون شیخ اسماعیل، ملا احمد دارابی و ملا علی اکبر ارسنجانی دوره مقدماتی و سطح را به پایان رساند. در سال ۱۳۱۴ به نجف رفت و در طول هفت سال به درجه اجتهاد نایل آمد.

فصل در موازنه است‏

و از چيزهايى كه انسان را در اين سلوك معاونت مى‏كند و انسان بايد مواظب آن باشد «موازنه» است. و آن چنان است كه انسان عاقل منافع و مضارّ هر يك از اخلاق فاسده و ملكات رذيله را كه زاييده شده شهوت و غضب و واهمه است، كه سر خودند و در تحت تصرف شيطان، مقايسه كند با منافع و مضارّ هر يك از اخلاق حسنه و فضايل نفسانيه و ملكات فاضله كه زاييده شده اين‏هاست كه در تحت تصرف عقل و شرع‏اند.

حجة الاسلام و المسلمين دكتر حجّتى

از فضلاى حوزه و مدرسان بزرگوار علوم قرآن در دانشگاه. در كتاب تاريخ قرآن مى‌نويسند: روايت نزول قرآن بر هفت حرف با بيش از چهل تفسيرى كه دربارۀ آن بيان شده... به هيچ وجه از نظر شيعه قابل استناد و قبول نيست... به خصوص كه با روايت صحيحۀ امام صادق عليه السّلام كه مى‌فرمايد: نزل القرآن على حرف واحد من عند الواحد ، هم منافات دارد.

آية اللّه ميرمحمدى آية اللّه ميرمحمدى

نيز در بحث سبعة احرف در كتاب تاريخ و علوم قرآن، معتقد است: مراد از هفت حرف، معانى متعددى است كه در كلمات و آيات قرآنى است؛ ولى مردم جز اندكى از آنها را، درك نمى‌كنند.

علامه جعفر مرتضى