يادداشت

1- التبيان فى تفسير القرآن‏

تأليف شيخ الطائفه، محمد بن حسن طوسى، معروف به شيخ طوسى (م 460 ق) از عالمان بزرگ شيعه، به زبان عربى و شامل تمامى آيات قرآن است. شيخ طوسى داراى‏ آثار فراوان ديگرى، مانند تهذيب الاحكام، الاستبصار فيما اختلف من الاخبار، النهاية، الفهرست و الخلاف است.

تبيان از نخستين تفسيرهايى است كه دربردارنده روش و گرايش‏هاى متعدد در تفسير قرآن مى‏باشد. او هم به روش اثرى پرداخته و هم به روش اجتهادى، ازاين‏رو، تفسير او، ادبى، لغوى، كلامى و روايى است.

محتواى روايت
‏
از ديگر ملاك‏ها در اعتبار روايت، متن و محتواى آن است. بايد ديد آيا با متن قرآن در تعارض است يا خير؟ آيا با ملاك‏هاى عقلى بديهى و مسلم، سازگارى دارد يا نه؟

آيا با ديگر روايات مطمئن و پذيرفته شده، همراه است يا نه؟ بررسى چنين امرى در انحصار متخصصان آن علم مى‏باشد.

عمل مشهور

از ديگر ملاك‏ها در اعتبار روايت، عمل مشهور است. چه بسا روايتى از جهت‏ راويان آن پذيرفته شده و در حد تظافر است، ولى مشهور علما به ويژه دانشمندان و فقهاى قرون پيشين، يعنى آنان كه به مبدأ وحى نزديك‏تر بوده‏اند، طبق آن عمل ننموده اند.

در بيان اجمالى از تفسير سوره مباركه «حمد»، و در آن شمه‏ اى از آداب تحميد و قرائت است‏

بدان كه علما را اختلاف است در متعلق «باء» در بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم؛ و هر كس به حسب مشرب خود از علم و عرفان براى آن متعلَّقى ذكر نموده؛

چنانچه علماى ادب از ماده «ابتداء» يا «استعانت» مثلًا اشتقاقى نموده و تقدير گرفته‏ اند؛ و اينكه در بعض روايات نيز وارد است كه بسم اللَّه أىْ، أستَعينُ، «1» يا بر وفق مذاق عامّه است،

«فخر رازى»

أبى عبد اللّه محمّد بن عمر بن حسين فخر رازى (ت 606 ه. ق) صاحب تفسير كبير، متكلّم و مفسر صاحب انديشه، در مورد اعجاز قرآن معتقد است كه قرآن كريم در اوج فصاحت، و در برگيرنده تمامى فنون كلام است.
اثبات اعجاز قرآن از نظر ايشان از دو طريق حصرى ممكن است:

1- نخست، مقايسه قرآن با ديگر كتابها و خطبه ‏ها، كه در آن صورت قرآن يا مساوى با سائر كلام فصحاء است، و يا زائد بر آنها و داراى برترى است و در صورت برترى، يا برترى به‏ حدّى نيست كه خارق عادت باشد و يا برترى در حدّى است كه خارق عادت و نقض عادت مى‏كند.

يَوْمُ الْوَعيد :

از دیگر توصیف های خاص در مورد جهان آخرت تعبیر، «يَوْمُ الْوَعيد» و به معنی روز وعده های وحشتناک است.

عبارت یاد شده چند بار در قرآن به کار رفته است؛ از جمله در سوره ق آمده است: «وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ ذلِكَ يَوْمُ الْوَعيد»؛ و در «صور» دميده مى‏شود؛ آن روز، روز تحقّق وعده وحشتناك است .(1)

واژه وعید از وعد است و وعد یعنی وعده و تعهدی که انسان به فردی می دهد. این واژه در واقع با عبارت وعید معنای خاصی دارد و وعید با وعد متفاوت است.

به گزارش شفقنا ازمرکز خبر حوزه، آیت‌الله علیرضا اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه با حضور در حوزه علمیه هامبورگ با طلاب این حوزه دیدار و در جمع آنان سخنرانی کرد.

آیت الله اعرافی در این مراسم با اشاره به جایگاه اخلاق و تهذیب نفس در حوزه‌های علمیه گفت: سنت‌های نانوشته اخلاقی در حوزه بسیار بیشتر از سنت‌های نوشته شده است.

وی افزود: به تعبیر آیت الله اراکی به نقل از آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری باید دربان و نگهبان قلب خود باشیم.

قسمتي از وصيت نامه حضرت امام خميني رحمت الله عليه :

با دلی آرام و قلبی مطمئن و روحی شاد و ضمیری امیدوار به فضل خدا ازخدمت خواهران و برادران مرخص ، و به سوی جایگاه ابدی سفر می كنم . و به دعای خیر شما احتیاج مبرم دارم . و از خدای رحمان و رحیم می خواهم كه عذرم را در كوتاهی خدمت و قصور و تقصیر بپذیرد.

و ما مفتخريم كه پيرو مذهبي هستيم كه رسول خدا مؤسس آن به امر خداوند تعالي بوده، و اميرالمؤمنين علي بن ابيطالب، اين بنده رها شده از تمام قيود، مأمور رها كردن بشر از تمام اغلال و بردگيها است .

خبرگزاری حوزه | ۲۵ شوال سالروز شهادت امام جعفر صادق علیه السلام و سالروز حادثه فیضیه است که در دوره پهلوی در مدرسه فیضیه قم رخ داد و عوامل حکومت شاه با برهم زدن مراسم سوگواری شهادت امام صادق(ع) در نوروز ۱۳۴۲ش مصادف با (۲۵ شوال ۱۳۸۲ق) به ضرب‌وشتم طلاب و مردم پرداختند و به همین مناسبت، با حجج‌اسلام والمسلمین سید جواد و سید محمد باقر گلپایگانی، فرزندان مرحوم آیت‌الله‌العظمی سید محمدرضا گلپایگانی که بانی آن مراسم سوگواری بودند، به گفت و گو نشستیم تا گوشه ای از اتفاقات آن روز را مرور نماییم:

ناگفته‌هایی از واقعه فیضیه سال ۴۲

هر حديثى، با معيارهاى ارزشيابى، مورد سنجش قرار مى‏گيرد و پس از دارا بودن ملاك‏هاى صحت، مورد استناد واقع مى‏شود. چنين اقدامى در مورد حديث سبعة احرف در نزد شيعه هم شده است. ملاك‏ها و معيارهاى ارزيابى به اختصار چنين است:

وثاقت راوى‏:

منظور از وثاقت راوى، آن است كه راويان در حديث، از نخستين نفر كه از معصوم عليه السّلام نقل مى‏نمايد، تا آخرين نفر، مورد شناسايى قرار گيرند تا معلوم گردد كه مسلمان، حديث شناس و مورد اعتمادند. هم چنين بايد در ضبط حديث از حافظه و دقت كافى برخوردار باشند.

3- التفسير العلمى للآيات الكونية

تأليف احمد حنفى از مفسران معاصر اهل سنت است كه به زبان عربى و دربردارنده بخشى از آيات قرآن است. او نيز در تفسير، اهتمام فراوانى به آيات علمى دارد و معتقد است كه دانش علوم تجربى و علمى امروز با قرآن همخوانى دارد.

حنفى مطالب تفسيرى خويش را در فصول چندگانه تحت عنوان‏هاى رسالت قرآن و آيات آفرينش، علم هيئت و ستاره‏شناسى، خلقت آسمان و زمين، ستارگان و سيارات، تكوين و پيدايش اوليه مخلوقات، تدبير جهان هستى، بادها و ابرها تدوين كرده است. او تلاش فراوان كرده تا قرآن را يك كتاب علمى- تجربى بزرگ، معرفى كند كه نشان از عظمت قرآن دارد. «1»